Mevlâna’nın hikâyesi, 30 Eylül 1207’de bugün Afganistan sınırları içinde kalan Horasan’ın Belh şehrinde başlar. Ancak bu hikâye sadece bir doğumla değil, büyük bir kaçış ve arayışla şekillenir. Babası, "Bilginlerin Sultanı" unvanıyla anılan Bahâeddin Veled, yaklaşan Moğol istilasının karanlığını hissederek ailesiyle birlikte yola çıktığında, aslında dünya tarihini değiştirecek bir manevi tohumu da yanında taşıyordu. İrfanla Yoğrulan Çocukluk Henüz küçük bir çocukken Nişâbur’da karşılaştığı mutasavvıf Ferîdüddin Attar, Mevlâna’daki cevheri şu sözlerle müjdelemiştir: "Bir deniz, arkasında koca bir okyanusu sürükleyerek geliyor." Bağdat, Mekke, Şam ve nihayet Anadolu (Karaman) yollarında geçen yıllar, Mevlâna’nın sadece coğrafi değil, zihni ve kalbi sınırlarını da genişletmiştir. Konya: Selçuklu’nun Kalbinde Bir Alim 1228 yılında Sultan Alâeddin Keykubad’ın davetiyle Konya’ya yerleşen aile, burada büyük bir sevgiyle karşılanır. Mevlâna, babasının vefatından sonra onun kürsüsünü devralır; İplikçi Medresesi’nde binlerce talebeye ders veren, vaazları dolup taşan büyük bir din bilgini haline gelir. 1225 yılında Gevher Hatun ile evlenen ve daha sonra Kerrâ Hatun ile hayatını birleştiren Mevlâna, hem bir aile babası hem de bir ilim deryası olarak Konya'nın kalbine yerleşir. Ancak onun için bu "alimlik" mertebesi, henüz yolun başıdır. Hz. Mevlânâ’nın Vasiyeti: "Size, gizlide ve açıkta Allah’tan korkmayı, az yemeyi, az uyumayı, az konuşmayı, isyan ve günahları terk etmeyi, oruç tutmayı, namaza devam etmeyi, sürekli olarak şehveti terk etmeyi, bütün yaratıklardan gelen cefaya tahammüllü olmayı, aptal ve cahillerle oturmamayı, güzel davranışlı ve olgun kişilerle birlikte bulunmayı vasiyet ediyorum. İnsanların en hayırlısı, insanlara yararı olandır. Sözün en hayırlısı, az ve anlaşılır olanıdır." Mevlâna’nın Hikmet Hazinesi: Özlü Sözler Arşivi Aşağıda, Mevlâna’nın yaşamın her alanına dokunan ve arşivimizde yer alan tüm özlü sözlerini bulabilirsiniz: Aşk, Gönül ve Sevgili Üzerine "Aşk ateşi önce sevilene, ondan sonra sevene düşer!" "Gönül, gönül verilerek alınır." "Aşk; sandığın kadar değil, yandığın kadardır." "Kaderde sevmek var ama kavuşmak yok ise şayet, olsun! Vuslata aşık gönül susmaya da razı." "Aşk nedir bilmiyorsan gecelere sor, şu sapsarı yüzlere, şu kupkuru dudaklara sor." "Gönül, han değil dergahtır. Paldır küldür girip çıkılmaz, günahtır!" "Kalbi ve sözü bir olmayan kimsenin yüz dili bile olsa, o yine dilsiz sayılır." "Aşk davaya benzer, cefa çekmek de şahide. Şahidin yoksa davayı kazanamazsın ki!" "Sevmek güzel şey; sevilmek de onun kadar. Sevip de sevilmemek acıdır ölüm kadar. Taşın kalbi yok ama onu da yosun sarar." Sabır, İmtihan ve Kader Üzerine "Zor diyorsun. Zor olacak ki imtihan olsun." "Sabret ki herşey hissettiğin kadar derin ve sonsuz olsun. Sabret ki herşey gönlünce olsun." "Sabır önceleri zehirdir. Huy edinirsen bal olur!" "İsyanlardayım dedi. Hayır, imtihanlardaydı. Fark etseydi, kurtulacaktı." "Dert etme, dua et." "Her şey üstüne gelip, seni dayanamayacağın bir noktaya getirdiğinde; sakın vazgeçme! İşte orası kaderinin değişeceği noktadır." "Üzülme! Bir şey olmuyorsa ya daha iyisi olacağı için ya da gerçekten de olmaması gerektiği için olmuyordur…" "Gönüllere vurulan kilitlerin açılması için belalara sabretmek gerek!" Ahlak, Edep ve İnsan İlişkileri Üzerine "Suskunluğum asaletimdendir. Her lafa verecek bir cevabım var. Lakin bir lafa bakarım laf mı diye, bir de söyleyene bakarım adam mı diye!" "Sesini değil, sözünü yükselt! Yağmurlardır yaprakları büyüten, gök gürültüleri değil." "Cebi zengin, fakat ruhu fakir olan insanın hali çok rezil! Çünkü o; her şeyin fiyatını bilir, değerini değil!" "Ahlak örtüsü olmayanı, başörtüsü dindar yapmaz." "Cahille girme münakaşaya. Ya sinirini zıplatır tavana! Ya da yazık olur adabına." "İnsanları tanımak, denizleri bardak bardak boşaltmaktan daha zordur." "İyilerle gezersen alırsın mertebe, kötülerle gezersen dönersin merkebe." "Küsmek ve darılmak için bahaneler aramak yerine, sevmek ve sevilmek için çareler arayın." Hayatın Hakikati ve Bilgelik Üzerine "Hayat bir nefestir, aldığın kadar… Hayat bir kafestir, kaldığın kadar… Hayat bir hevestir, daldığın kadar…" "Üç sözden fazla değil, tüm ömrüm şu üç söz; hamdım, piştim, yandım." "Kimde bir güzellik varsa bilsin ki ödünçtür." "Ağızdan çıkan söz, yaydan fırlayan oka benzer. İkisini de geri getirmek mümkün değildir." "Gözyaşının bile görevi varmış. Ardından gelecek gülümseme için temizlik yaparmış." "Sütten çıkınca bütün kaşıklar aktır. Önemli olan, içinden çıktığın sütü ak bırakmaktır." "Nasibinde varsa alırsın karıncadan bile ders. Nasibinde yoksa bütün cihan önüne serilse sana ters." "Kitaplardan önce, kendimizi okumaya çalışalım." Bir sonraki bölümde: Mevlâna’nın hayatını değiştiren o büyük karşılaşmayı; Şems-i Tebrizî ile olan dostluğunu ve "Şeb-i Arûs" kavramının derinliğini ele alacağız.